Sağlık

Uykusuzluk-Uyku Problemleri

İnsanların neredeyse yarısı hayatlarında bu sorunla en az bir defa olsun karşılaşmışlardır. Uyku problemi çekenler neler yapmadılar ki; yatağını değiştirenler, odasını değiştirenler, ilaç alanlar, her duyduğuna inanıp tavsiyeleri uygulayanlar… Bu makalemizde uykusuzluk problemi çekenler için neler yapabilecekleri hakkında tavsiyeler sunuyoruz.

Uykusuzluk, bilinen veya bilinmeyen birçok nedene bağlı olarak, kişinin normal bir uyku uyuyamamasıdır. Son 20-30 sene içerisinde, bilgisayar teknolojilerinde meydana gelen muazzam gelişmelerle birlikte, yakın zamana kadar biz insanlar için tam bir bilinmezlik olan uyku hakkında , oldukça yeni bilgiler öğrendik. Bilgilerimizdeki artışla beraber, günümüzün en önemli sorunlarından biri olan uykusuzluk ve nedenleri hakkında birçok şey öğrendik. Artık uykunun ne olduğunu daha iyi biliyor böylece uykusuzluğun nedenlerini daha kolay tespit edip daha etkili çözümler üretebiliyoruz.

Uykusuzluk-Uyku Bozukluğu

İnsanların neredeyse yarısı hayatlarında bu sorunla en az bir defa olsun karşılaşmışlardır. Uyku problemi çekenler neler yapmadılar ki; yatağını değiştirenler, odasını değiştirenler, ilaç alanlar, her duyduğuna inanıp tavsiyeleri uygulayanlar… Bu makalemizde uykusuzluk problemi çekenler için neler yapabilecekleri hakkında tavsiyeler sunuyoruz.

✅Sabaha kadar döndüm durdum! Ne yaptımsa uyuyamadım! Yaa uyumak ne zormuş! Saatlerce uyudum ama hala uyumamış gibiyim! Bunlar ve benzeri yakınmalar sizde de varsa, uykusuzluk probleminiz var demektir.
✅Bir türlü uykuya dalamıyorum! Gece sürekli uyanıyorum! En ufak seste uyanıyorum! Ne kadar uyusam da uykumu alamıyorum! Bu şikayetlerin her biri uykusuzluk sorununuzun nedenleri hakkında bize ipucu veriyor.

Kimler uykusuzluk çekiyor:

Kişiye bağlı olanlar:
✅Kalp problemi olanlar, şeker hastaları, yaşlılar, uyarıcı madde kullananlar, sıkça seyahat etmek zorunda kalanlar, seyahatler nedeniyle saat farkı yaşayanlar, idrar problemi olanlar, prostatı olanlar, KOAH hastaları, sigara ve alkol kullananlar, hamileler, depresyonda olanlar, moral bozukluğu yaşayanlar… bu liste böyle uzayıp gidiyor.

Kişiye bağlı olmayanlar:
✅Gürültülü ortamda uyumak zorunda kalanlar(işlek cadde üzerinde evi olanlar, otobüs şoförleri), ışıklı ortamda uyumak zorunda olanlar(gece vardiyası yapan işçiler- çalışanlar), yüksek rakımlı yerlerde yaşayanlar, çok sıcakta yerde yatanlar, nemli yerlerde yaşayanlar…
Evet! gördüğünüz üzere her iki başlıkta da liste uzayıp gidiyor. “Meğer uykusuzluğun ne de çok nedeni varmış” demekten kendimizi alamıyoruz.

Uyku hakkında genel bilgiler:

Bu kısımlar; Non REM dönemi, REM dönemi, Dönem Numaraları gibi oldukça teknik terimlerle anlatılmaktadır fakat bunların hiç birine gerek yok -en azından bizim için-
Bir uykuda 3 dönemi sırasıyla yaşarız: yatıp uykuya dalma, bilincin kaybolup derin uykuya geçilmesi(bu evrede de uyku derinliklerinde dalgalanmalar olur ve rüyalar görülür) ve uyanma dönemi. Uykusuzluk problemleri genlikle ilk iki dönemde görülür.
✅1 haftadan kısa süreli çekilen uykusuzluk; ilk aşama uykusuzluktur.
✅3-4 haftaya kadar süren uykusuzluk; orta aşama uykusuzluktur.
✅3-4 haftadan fazla süren uyuyamama problemi ise ileri aşama(kronikleşmiş) uykusuzluktur.

Uyku problemleri:

Uykuya dalamama: normal olarak bir kişi 4 ila10 dk arasında uykuya dalar. 20-30 dakikadan daha fazla yatakta kaldığınız halde uykuya dalamıyorsanız; uykuya dalma problemi yaşıyorsunuz demektir ki buda zaten en sık karşılaşılan sorunlardandır.
Öneriler:

✅Mecbur kalmadıkça gündüz uykusu çekmeyin

✅Yatak odanızı yatmak dışında; çalışma, oturma, tv izleme yeri olarak kullanmayın.

✅Yatmaya yakın zamanlarda çay, kahve gibi uyarıcılar almayın.

✅Odanızın ısısını düzenleyin. Birçok insan sıcak odada uyuyamaz

✅Yatmak için rahat kıyafetleri tercih edin.

✅Gürültü yapan ve dikkatinizi çeken sesleri giderin.

✅Uykuya dalamadıysanız, uyumak için inat etmeyin; yataktan kalkıp birazcık turlayın, varsa ılık su için, gözlerinizi sağa-sola, yukarı-aşağı hareket ettirin(bu aynı zamanda, hızlı kitap okuma tekniklerinde de kullanılan bir egzersizdir)

✅En güzeli de kitap okumaya çalışın. Böylece hem bilginiz hem de uykunuz artacaktır.

Derin uyku çekememe: evet bir diğer sorun da budur. Uyurken birden uyanıyorsunuz ama sizi neyin uyandırdığını bilmiyorsunuz veya çok kötü kasılma ve titremeyle uyanıyorsunuz. Biz size yardımcı olalım ve bu sorunun nedenlerini başlıklar halinde izah edelim.

Huysuz(huzursuz) bacak sendromu

✅Huysuz(huzursuz) bacak sendromu: evet adından da anlaşılacağı gibi huysuz bir bacağınız var; sürekli kıpırdıyor, hareket ediyor ve yatak bacaklarınıza dar geliyor. Bu nedenle bir türlü uykuya tam olarak dalamıyor haliyle durup dururken uyanıyorsunuz.
Tavsiye: bu sorun için başarı oranı %70-90 arasında olan ilaçlar bulunmakta bir doktora baş vurursanız size yardımcı olacaktır.

Santral Uyku Apnesi

✅Santral Uyku Apnesi: Evet şimdi geldik bir çok kişinin korkusu olan ve halk arasında “karabasan” denilen rahatsızlığa. Uyku apnesi aslında sinirsel bir kramp halidir. Çok teknik bir konudur ama kısa şöyle anlatalım. Omurilikteki sinirsel iletimlerde sorun çıkması nedeniyle kasılmalardır. Bu kasılmalar nedeniyle kişi genellikle çok kötü bir rüya görür bu.
Tavsiye: bu sorunu genellikle, çok stresli olduğunuz, çok çalıştığınız veya terli iken üzerinizin açılması nedeniyle yaşarsınız. Gece yatarken üzerinizin açılmamasına dikkat edin veya sırtınıza bir havlu sararak yatın.

Şiddetli horlama

✅Şiddetli horlama: bu sorun hem sizi hem de çevrenizdekileri(özellikle eşlerinizi) rahatsız eden bir sorundur. Tabi bu sorundan genelde çevredekiler daha çok yakınacaktır.
Tavsiye: horlama başlı başına bir makale konusudur. Ama genel olarak şu tavsiyeleri verelim; fayda görüyorsanız eczanelerde satılan burun bantlarından kullanın, sırt üstü yatmaktan kaçının, yastığınızı hafif yükseltin ve kendinize ve çevrenizdekilere yapabileceğiniz en büyük iyiliği yapın; yani, bir doktora gidin çünkü horlama basite alınmayacak bir problemdir

Uyku Apnesi

✅Uyku Apnesi: en fazla karşılaşılan sorunlardan biride budur; gece uyku sırasında solunumunuzda duraksamalar olur bu nedenle aniden uyanırsınız veya uykunuz çok verimsizleşir.
Tavsiye: kesinlikle bir hekime başvurun. Kolay kolay kendiliğinden geçen bir sorun olmadığı gibi çok ciddi sağlık sorunlarının da habercisi olabilir(kalp krizi, gece ölümleri gibi)

Uyku kalitesini bozan şeyler:

✅Diş gıcırdatma: bu sorun çok ciddiye alınmalıdır tedavisi yapılmazsa; diş kayıplarına, çene bozukluğuna neden olmaktadır.
✅Yanlış yatak seçimi: kilo ve boyunuza uygun yatağınız yoksa uyku kalitesizliği sizi bekliyor demektir; mesela, 100 kilonun üzerindesiniz ama yattığınız yatak sizi taşıyamıyor…
✅Yatmaya yakın zamanda yemek yemek: vücudunuza iki emri aynı anada verdiniz. Karar verin, vücudunuz o yemekleri mi sindirsin yoksa size güzel bir uyku ziyafeti mi çeksin? Bilesiniz ki ikisini aynı anda yapamaz.

Uyku sorunları için tavsiye edilen bitkisel çözümler:

✅Melisa çayı: melisa(oğul otu) çayı; melisa yaprakları inceden kıyılıp 10 dakika kaynatılır, süzülerek içilir, çayı tatlandırmak için bal kullanılabilir.
✅Lavanta: uykuya dalmada faydalıdır. lavanta çiçeklerini (1-2 kahve kaşığı) bir bardağa koyup üzerine sıcak su dökün ve 5 dakika demlenmeye bırakın sonrada afiyetle için.
✅Şerbetçi otu: 1-2 çay kaşığı şerbetçi otu çiçeğini 10 dakika kaynatıp demlendikten sonra için. Fakat bu bitkinin tadı biraz acıdır bu nedenle tatlandırıcı veya nane kullanın.

İyi uykular…

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu